'n Nuwe beeld van die "FS Tau-sterstelsel" wat deur die Hubble -ruimteteleskoop (HST) geneem is, is op 25 Maart 2024 vrygestel. In die nuwe beeld kom strale uit die kokon van 'n nuutvormende ster om deur die ruimte te blaas en deur die gas en stof van 'n blink newel te sny.
Die FS Tau -sterstelsel is slegs sowat 2.8 miljoen jaar oud, baie jonk vir 'n sterstelsel (die Son, daarenteen, is sowat 4.6 miljard jaar oud). Dit is 'n multisterstelsel wat bestaan uit FS Tau A, die helder steragtige voorwerp naby die middel van die beeld, en FS Tau B (Haro 6-5B), die helder voorwerp heel regs wat gedeeltelik verduister word deur 'n donker, vertikale stofbaan. Hierdie jong voorwerpe word omring deur die sag verligte gas en stof van hierdie sterrekwekery.
FS Tau A is self 'n T Tauri-binêre stelsel, wat bestaan uit twee sterre wat om mekaar wentel .
FS Tau B is 'n nuutvormende ster , of protoster, en word omring deur 'n protoplanetêre skyf, 'n pannekoekvormige versameling stof en gas wat oorbly van die vorming van die ster wat uiteindelik in planete sal saamsmelt . Die dik stofbaan, amper van die rand af gesien, skei wat vermoedelik die verligte oppervlaktes van die skyf is. Dit is waarskynlik besig om 'n T Tauri-ster te word, 'n tipe jong veranderlike ster wat nog nie met kernfusie begin het nie, maar begin ontwikkel in 'n waterstofaangedrewe ster soos die Son.
Protosterre skyn met die hitte-energie wat vrygestel word wanneer die gaswolke waaruit hulle vorm ineenstort, en deur die aanwas van materiaal uit nabygeleë gas en stof. Veranderlike sterre is 'n klas sterre waarvan die helderheid merkbaar oor tyd verander. Hulle is bekend daarvoor dat hulle vinnig bewegende, kolomagtige strome van energieke materiaal, genaamd strale, uitwerp, en FS Tau B bied 'n treffende voorbeeld van hierdie verskynsel. Die protoster is die bron van 'n ongewone asimmetriese, dubbelsydige straal, hier in blou sigbaar. Die asimmetriese struktuur daarvan kan wees omdat massa teen verskillende tempo's uit die voorwerp uitgewerp word.
FS Tau B word ook as 'n Herbig-Haro-voorwerp geklassifiseer. Herbig-Haro-voorwerpe vorm wanneer strale geïoniseerde gas wat deur 'n jong ster uitgestoot word teen hoë spoed met nabygeleë gas- en stofwolke bots, wat helder kolle newel skep.
Die FS Tau -sterstelsel is deel van die Taurus-Auriga-streek, 'n versameling donker molekulêre wolke wat die tuiste is van talle nuutvormende en jong sterre, ongeveer 450 ligjare weg in die konstellasies Taurus en Auriga.
Die Hubble-ruimteteleskoop (HST) het voorheen FS Tau waargeneem, waarvan die stervormingsaktiwiteit dit 'n aantreklike teiken vir sterrekundiges maak. Hubble het hierdie waarnemings gemaak as deel van 'n ondersoek na stofskywe wat aan die rand van jong sterre rondom jong voorwerpe lê.
***
Bron:
- ESA/Hubble. Fotovrystelling – Hubble sien nuwe ster wat sy teenwoordigheid verkondig met kosmiese ligvertoning. Geplaas 25 Maart 2024. Beskikbaar by https://esahubble.org/news/heic2406/?lang
***
